ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ Δ 15
1 ω λογισμε τεκνων παθων τυραννε και ευσεβεια μητρι τεκνων ποθεινοτερα
Comment la pensée claire de ces enfants était un tyran sur leurs émotions et comment respecter Dieu était-il plus précieux pour la mère que ses propres enfants!
2 μητηρ δυειν προκειμενων ευσεβειας και της επτα υιων σωτηριας προσκαιρου κατα την του τυραννου υποσχεσιν
La mère avait deux options devant elle: la manière de vivre pieuse et la sauvegarde de ses sept fils pendant un certain temps, comme le promettait le tyran.
3 την ευσεβειαν μαλλον ηγαπησεν την σωζουσαν εις αιωνιαν ζωην κατα θεον
Elle a préféré le chemin du respect pour Dieu, en sauvant ses fils pour la vie éternelle, comme Dieu l'a promis.
4 ω τινα τροπον ηθολογησαιμι φιλοτεκνα γονεων παθη ψυχης τε και μορφης ομοιοτητα εις μικρον παιδος χαρακτηρα θαυμασιον εναποσφραγιζομεν μαλιστα δια το των παθων τοις γεννηθεισιν τας μητερας των πατερων καθεσταναι συμπαθεστερας
5 οσω γαρ και ασθενοψυχοι και πολυγονωτεραι υπαρχουσιν αι μητερες τοσουτω μαλλον εισιν φιλοτεκνοτεραι
Dans la mesure où les mères sont plus faibles et donnent naissance à beaucoup, c'est à quel point elles aiment leurs enfants.
6 πασων δε των μητερων εγενετο η των επτα παιδων μητηρ φιλοτεκνοτερα ητις επτα κυοφοριαις την προς αυτους επιφυτευομενη φιλοστοργιαν
Et cette mère de sept a aimé ses enfants plus que toute autre mère. À travers sept grossesses, elle a planté un amour profond envers eux en elle-même.
7 και δια πολλας τας καθ' εκαστον αυτων ωδινας ηναγκασμενη την εις αυτους εχειν συμπαθειαν
Et que les douleurs causées par chacune de ces nombreuses naissances avaient comme contrainte de les chérir.
8 δια τον προς τον θεον φοβον υπερειδεν την των τεκνων προσκαιρον σωτηριαν
Pourtant, elle a ignoré sa préoccupation pour la sécurité temporaire de ses enfants en raison de son respect pour Dieu.
9 ου μην δε αλλα και δια την καλοκαγαθιαν των υιων και την προς τον νομον αυτων ευπειθειαν μειζω την εν αυτοις εσχεν φιλοστοργιαν
Non seulement cela, mais le caractère et la conduite que ses fils ont montrés dans la manière dont ils étaient prêts à obéir à la Loi ne faisaient qu'accroître son amour profond envers eux.
10 δικαιοι τε γαρ ησαν και σωφρονες και ανδρειοι και μεγαλοψυχοι και φιλαδελφοι και φιλομητορες ουτως ωστε και μεχρι θανατου τα νομιμα φυλασσοντας πειθεσθαι αυτη
Car ils étaient justes, tempérants, courageux, magnanimes, unis pour l'amour fraternel et aimant leur mère au point de lui obéir en gardant les préceptes de la Loi, même jusqu'à la mort ;
11 αλλ' ομως καιπερ τοσουτων οντων των περι την φιλοτεκνιαν εις συμπαθειαν ελκοντων την μητερα επ' ουδενος αυτων τον λογισμον αυτης αι παμποικιλοι βασανοι ισχυσαν μετατρεψαι
Mais cependant, si nombreux que fussent les liens de l'amour maternel qui portaient cette mère à la tendresse, pour aucun d'entre eux les tourments les plus divers ne purent ébranler sa raison.
Though so many forces were pulling against the mother to feel her children’s pain out of her love for them, none of the many tortures they suffered were strong enough to undermine her clear thinking.
Bien que tant de forces s'étaient opposées à la mère pour sentir la douleur de ses enfants hors de leur amour pour elles, aucune des nombreuses tortures qu'elles subissaient étaient suffisamment fortes pour saper sa pensée claire.
12 αλλα και καθ' ενα παιδα και ομου παντας η μητηρ επι τον της ευσεβειας προετρεπετο θανατον
Au contraire, la mère exhortait ses enfants, tous ensemble et un par un à mourir pour la piété.
13 ω φυσις ιερα και φιλτρα γονεων και γενεσι φιλοστοργε και τροφεια και μητερων αδαμαστα παθη
La nature sacrée, un charme d'amour répand sur les parents, le dévouement envers les enfants, le soin tendre et la passion inflexible que les mères montrent: combien elles sont puissantes!
14 καθενα στρεβλουμενον και φλεγομενον ορωσα μητηρ ου μετεβαλλετο δια την ευσεβειαν
Cette mère voit ses fils un par un torturés, brûlés : mais elle reste inébranlable à cause de la piété.
15 τας σαρκας των τεκνων εωρα περι το πυρ τηκομενας και τους των ποδων και χειρων δακτυλους επι γης σπαιροντας και τας των κεφαλων μεχρι των περι τα γενεια σαρκας ωσπερ προσωπεια προκειμενας
Elle voit leurs chairs se consumer dans le feu, les doigts de leurs pieds et de leurs mains palpiter sur le sol, les chairs de leurs têtes arrachées jusqu'au menton traéner à terre semblables à des masques.
16 ω πικροτερων νυν πονων πειρασθεισα μητηρ ηπερ των επ' αυτοις ωδινων
La mère éprouvée aujourd'hui par des souffrances plus cruelles que les douleurs mêmes de leur enfantement.
17 ω μονη γυναι την ευσεβειαν ολοκληρον αποκυησασα
0 femme, la seule qui ait mis au monde la piété parfaite !
18 ου μετετρεψεν σε πρωτοτοκος αποπνεων ουδε δευτερος εις σε οικτρον βλεπων εν βασανοις ου τριτος αποψυχων
l'ainé ne t'a point ébranlée, quand il rendait l'âme, ni le second, quand dans les tourments il tournait vers toi un triste regard ni la troisiéme quand il expira :
19 ουδε τους οφθαλμους ενος εκαστου θεωρουσα ταυρηδον επι των βασανων ορωντας τον αυτον αικισμον και τους μυκτηρας προσημειουμενους τον θανατον αυτων ουκ εκλαυσας
Mai toi, tu contemplais les yeux de chacun, regardant, hagard, du milieu des tortures leur propre supplice, tu voyais leurs narines présentant les signes de la mort : et tu n'as pas pleuré !
20 επι σαρξιν τεκνων ορωσα σαρκας τεκνων αποκαιομενας και επι χερσιν χειρας αποτεμνομενας και επι κεφαλαις κεφαλας αποδειροτομουμενας και επι νεκροις νεκρους πιπτοντας και πολυανδριον ορωσα των τεκνων το χωριον δια των βασανων ουκ εδακρυσας
Sous tes yeux on brûlée la chair de tes enfants et encore la chair de tes enfants, on coupait des mains et des mains, on abattait têtes sur têtes, on faisait tomber cadavre sur cadavre ; la foule sous tes yeux, remplissait le lieu ou tes fils enduraient les tourments : et tu n'as pas eu une larme !
21 ουχ ουτως σειρηνιοι μελωδιαι ουδε κυκνειοι προς φιληκοιαν φωναι τους ακουοντας εφελκονται ως τεκνων φωναι μετα βασανων μητερα φωνουντων
Ni le chant des sirènes, ni la voix des cygnes n'ont autant d'attrait pour l'oreille avide de ceux qui les écoutent que la voix de ces enfants appelant une mère au milieu du supplice :
22 πηλικαις και ποσαις τοτε η μητηρ των υιων βασανιζομενων τροχοις τε και καυτηριοις εβασανιζετο βασανοις
Combien cruels, combien nombreux les tourments de la mère quand ses fils étaient tourmentés par la roue et par le feu !
23 αλλα τα σπλαγχνα αυτης ο ευσεβης λογισμος εν αυτοις τοις παθεσιν ανδρειωσας επετεινεν την προσκαιρον φιλοτεκνιαν παριδειν
Mais la raison pieuse au milieu même des passions excita virilement son cœur à mépriser un amour maternel sans durée.
24 καιπερ επτα τεκνων ορωσα απωλειαν και την των στρεβλων πολυπλοκον ποικιλιαν απασας η γενναια μητηρ εξελυσεν δια την προς θεον πιστιν
Bien qu'elle fut témoin de la mort de ses sept fils et de la variété raffinée de leurs supplices, cette noble mère (…) à cause de sa foi en Dieu.
25 καθαπερ γαρ εν βουλευτηριω τη εαυτης ψυχη δεινους ορωσα συμβουλους φυσιν και γενεσιν και φιλοτεκνιαν και τεκνων στρεβλας
Elle était pour ainsi dire à un tribunal : elle voyait en son é¢me des conseillers terribles, la nature, la voix du sang, l'amour maternel, le supplice de ses fils ;
26 δυο ψηφους κρατουσα μητηρ θανατηφορον τε και σωτηριον υπερ τεκνων
Elle tenait dans ses mains, elle la mère, deux cailloux de vote, l'un qui donnerait la mort à ses enfants, l'autre qui les sauverait.
27 ουκ επεγνω την σωζουσαν επτα υιους προς ολιγον χρονον σωτηριαν
Elle ne voulut point d'un salut qui n'aurait sauvé ses sept fils que pour peu de temps,
28 αλλα της θεοσεβους αβρααμ καρτεριας η θυγατηρ εμνησθη
Mais elle se souvient de la constance du pieux Abraham dont elle était la fille.
29 ω μητηρ εθνους εκδικε του νομου και υπερασπιστρια της ευσεβειας και του δια σπλαγχνων αγωνος αθλοφορε
La mère de la nation ! Vengeresse de la Loi ! Protectrice de la piété ! Victorieuse de la lutte qui se livra dans ton cœur !
30 ω αρρενων προς καρτεριαν γενναιοτερα και ανδρων προς υπομονην ανδρειοτερα
Oh toi, plus noble qu'un mé¢le par ta force, plus virile qu'un homme par ton endurance !
31 καθαπερ γαρ η νωε κιβωτος εν τω κοσμοπληθει κατακλυσμω κοσμοφορουσα καρτερως υπεμεινεν τους κλυδωνας
Comme dans le déluge universel, l'arche de Noé qui portait en elle le monde, surmonta les assauts des vagues,
32 ουτως συ η νομοφυλαξ πανταχοθεν εν τω των παθων περιαντλουμενη κατακλυσμω και καρτεροις ανεμοις ταις των υιων βασανοις συνεχομενη γενναιως υπεμεινας τους υπερ της ευσεβειας χειμωνας
Ainsi toi, la gardienne de la Loi, de toutes parts assaillie au milieu du déluge des passions, accablée par les tortures de tes fils comme par des vents déchaînés, tu as noblement supporté les tempêtes pour la cause de la piété.
